โรคติดต่อสำคัญในแมว ที่เหล่าทาสแมวควรทราบ

โรคติดต่อสำคัญในแมว ที่สามารถป้องกันได้โดยการฉีดวัคซีน

 การทำวัคซีนในแมว

               การทำวัคซีนทุกชนิด ควรทำในแมวที่มีสุขภาพสมบูรณ์แข็งแรง เนื่องจากการทำวัคซีนอาจไม่ได้ผลหากแมวนั้นมีการติดเชื้อ หรืออยู่ในระหว่างการฟักตัวของโรคใดๆ อยู่ก่อน รวมทั้งมีภาวะขาดอาหาร ติดพยาธิ มีความเครียดเนื่องจากการขนย้าย อยู่อย่างหนาแน่น หรือจากสภาพแวดล้อมอื่นๆ มีความบกพร่องของระบบภูมิคุ้มกัน หรือมีการใช้วัคซีนไม่ถูกต้องตามคำแนะนำในฉลาก

โรคที่มีความสำคัญในแมว

1. โรคไข้หัดแมว หรือโรคลำไส้อักเสบติดต่อในแมว

               เกิดจากเชื้อไวรัส มีการแพร่ระบาดได้รวดเร็วและรุนแรง และเชื้อสามารถคงอยู่ในสิ่งแวดล้อมได้เป็นเวลานาน โดยมีการปล่อยเชื้อออกมากับอุจจาระได้นานถึง

6 สัปดาห์ ติดต่อได้โดยตรงจากแมวที่เป็นโรคนี้ ได้รับเชื้อที่ออกมากับอุจจาระ หรือสัมผัสกับสิ่งที่ปนเปื้อนอุจจาระของแมวที่มีเชื้อนี้ อาการที่พบ คือ ซึม เบื่ออาหาร มีไข้ ต่อมาจะมีอาเจียน ท้องเสีย แท้ง หรือให้กำเนิดลูกแมวที่ติดเชื้อ (ลูกแมวอาจมีอาการทางประสาท) แสดงสภาวะขาดน้ำ อ่อนเพลีย ตัวสั่น เดินไม่ตรง และอาจเสียชีวิตภายใน  1 สัปดาห์ 

การรักษา  :  รักษาตามอาการ และให้ยาปฎิชีวนะ เพื่อป้องกันโรคจากเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน

การป้องกัน  :  ทำวัคซีน (ในลูกแมวที่ไม่ได้ทำวัคซีน จะมีอาการรุนแรงและตายได้) พบได้ในแมวทุกช่วงอายุ อัตราการเสียชีวิตในลูกแมวสูงถึง 75%

2. โรคระบบทางเดินหายใจในแมว

               โรคนี้มีการระบาดสูง แมว 40- 50% มีการติดเชื้อนี้ในระบบทางเดินหายใจ โดยแมวที่ติดเชื้อ 80%  จะเป็นพาหะและปล่อยเฃื้อออกมากับน้ำมูกและน้ำตาโดยเฉพาะเวลาเครียด ติดต่อได้ทางการหายใจ แต่งขนให้กัน หรือทางการสัมผัสโดยตรงกับแมวที่มีเชื้อนี้ อาการคือ มีน้ำมูกและน้ำตาใสๆ ต่อมาจะข้นเหนียว และมีหนอง จาม มีไข้ เยื่อตาอักเสบ เยื่อจมูกอักเสบ มีน้ำลายมาก มีแผลหลุมที่ด้านหลังของปากและเพดานอ่อน เบื่ออาหาร ซึม ขนหยาบกร้าน แท้ง อัตราการตายในลูกแมวอาจสูงถึง 50 - 60 %

การรักษา  : รักษาตามอาการ ให้ยาปฎิชีวนะ ยาลดน้ำมูก และ ยากระตุ้นให้อยากอาหาร

การป้องกัน  :  การทำวัคซีนจะช่วยป้องกันการติดเชื้อ ร่วมกับการมีสุขอนามัยที่ดี

การควบคุมโรคของระบบทางเดินหายใจ

               ทำวัคซีน ซึ่งจะช่วยลดอาการของโรค และลดปริมาณเชื้อไวรัสที่แมวปล่อยออกมา ป้องกันไม่ให้แมวสัมผัสกันโดยตรง ดูแลเรื่องความสะอาด เช่น ล้างมือก่อนจะสัมผัสแมว ให้หย่านมลูกแมวตั้งแต่อายุ 4 - 5 สัปดาห์ (ซึ่งเป็นช่วงที่ลูกแมวจะเริ่มไวต่อการติดเชื้อ เนื่องจากภูมิคุ้มกันจากแม่เริ่มลดลง) และแยกลูกแมวไปเลี้ยงต่างหาก ไม่ให้ปะปนกับแมวอื่น ๆ ในบ้าน จนกว่าจะทำวัคซีนเข็มสุดท้ายไปแล้วอย่างน้อย 3 สัปดาห์

3. โรคมะเร็งของเม็ดเลือดในแมว

               เป็นโรคสำคัญที่ทำให้แมวเสียชีวิตได้ โดยเฉพาะในแมวอายุน้อย เชื้อไวรัสจะไปกดระบบภูมิคุ้มกัน ทำให้เกิดมะเร็งหลายรูปแบบและกดไขกระดูกทำให้พบกลุ่มอาการเกี่ยวกับการสร้างเม็ดเลือด เช่น โลหิตจาง เม็ดเลือดขาวลดลง มีเกล็ดเลือดผิดปกติ แมวอาจแสดงอาการหลงจากติดเชื้อนี้เป็นเวลาหลายปี แมวบางตัวสามารถกำจัดเชื้อและหายจากโรคนี้ แต่ถ้ามีการติดเชื้อถาวรแมวจะเสียชีวิต แมวที่อ่อนแอหรือเจ็บป่วยอาจจะเป็นโรคนี้ได้ ติดต่อผ่านทางน้ำลาย เช่น แต่งขนให้กน (โดยแมวอาจได้รับเชื้อทางปาก จมูก และตา) นอกจากนี้ยังพบการติดเชื้อผ่านรกและน้ำนม ตลอดจนถึงการให้เลือด

การรักษา  :  ให้การรักษาตามอาการ เพื่อลดอาการของโรคและยืดอายุแมวป่วยออกไป

การป้องกัน  :  ลดการสัมผัสเชื้อนี้ในแมว และทำวัคซีนให้แมวทุกตัว

4. โรคเยื่อบุช่องท้องอักเสบติดต่อ

               เกิดจากเชื้อไวรัส ทำให้เกิดโรคที่รุนแรงถึงชีวิต แมวจะได้รับเชื้อติดต่อทางช่องปาก และจมูกจากการสัมผัสน้ำลายหรืออุจจาระของสัตว์ป่วย หรือสิ่งที่ปนเปื้อนเชื้อนี้ เช่น ชามอาหาร ที่นอน กระบะทราย  โรคนี้มักพบบ่อยในแมวรุ่นอายุระหว่าง 3 เดือน ถึง 3 ปี การสัมผัสเชื้อครั้งแรกจะไม่ทำให้เกิดอาการเด่นชัด อาจพบปัญหาระบบทางเดินหายใจส่วนต้น จาม น้ำมูกน้ำตาไหล หรือท้องเสีย อาการหลักมี 2 แบบคือ แบบเปียก และแบบแห้ง ส่วนใหญ่จะพบแบบเปียก หรืออาจจะพบอาการทั้งสองแบบเกิดขึ้นในเวลาเดียวกันก็ได้

อาการแบบเปียก  :  มีไข้ ซึม เบื่ออาหาร น้ำหนักตัวลด อาเจียน ท้องเสีย และซีด มีการอักเสบของเยื่อบุช่องท้องและเยื่อหุ้มปอด มีการสะสมของของเหลวภายในช่องท้อง ท้องขยายใหญ่ แต่ไม่แสดงอาการเจ็บปวด แมวป่วยอาจมีอาการหายใจลำบาก และไม่ตอบสนองต่อการใช้ยาปฏิชีวนะ
อาการแบบแห้ง  :  มีอาการซึม น้ำหนักลด โลหิตจางและเป็นไข้ เกิดจากเชื้อไวรัสแบ่งตัวอย่างช้าๆ ทำให้มีการอักเสบแบบเรื้อรังอาการจะขึ้นกับอวัยวะที่ได้รับผลกระทบนี้ (เช่น อวัยวะภายใน ตา ไต ปอด และ ระบบประสาท เป็นต้น)

การติดต่อ  :  การกิน การหายใจ และการสัมผัสสิ่งปนเปื้อน จากอุจจาระแมวที่มีเชื้อนี้

การรักษา  :  ทำได้ยาก ใช้วิธีรักษาตามอาการ ให้ยากดภูมิ ยาลดการอักเสบ

การจัดการ  :  ลดการแพร่เชื้อไวรัสระหว่างแมวลง ปฏิบัติตามสุขอนามัยอย่างเคร่งครัด ร่วมกับการทำวัคซีนนี้จะช่วยลดการเกิดของโรคนี้ในฝูงแมวลง

5. โรคพิษสุนัขบ้า

               เกิดจากเชื้อไวรัสที่เข้าสู่ระบบประสาท ติดต่อโดยการสัมผัสน้ำลายสัตว์เลี้ยงทุกตัวที่แสดงอาการของโรคจะเสียชีวิต ไม่มีทางรักษาหาย สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทุกชนิด รวมทั้งมนุษย์ สามารถติดเชื้อไวรัสนี้ได้

โปรแกรมการป้องกันโรค

3 - 4 สัปดาห์     ตรวจอุจจาระ  ถ่ายพยาธิ

6 สัปดาห์          ป้องกันพยาธิหัวใจ และ/หรือ ฉีดวัคซีนป้องกันโรคไข้หัด และโรคของระบบทางเดินหายใจส่วนต้น ช่องปากและลิ้นอักเสบ

9 สัปดาห์          ฉีดวัคซีน ป้องกันโรคไข้หัด และโรคระบบทางเดินหายใจส่วนต้น ช่องปากและลิ้นอักเสบ และ/หรือ ฉีดวัคซีนป้องกันโรคลิวคิเมีย

12 สัปดาห์        ฉีดวัคซีน ป้องกันโรคไข้หัด และโรคระบบทางเดินหายใจส่วนต้น ช่องปากและลิ้นอักเสบ ฉีดวัคซีนป้องกันโรคลิวคิเมีย และ/หรือ ฉีดวัคซีนป้องกัน

                         โรคพิษสุนัขบ้า

16 สัปดาห์        หยอดวัคซีนป้องกันโรคเยื่อบุช่องท้องอักเสบติดต่อ

19 สัปดาห์        หยอดวัคซีนป้องกันโรคเยื่อบุช่องท้องอักเสบติดต่อ

                             หมายเหตุ ควรฉีดวัซีนกระตุ้นซ้ำทุกโรค ทุกปี

                             ควรหยดยาป้องกันพยาธิหัวใจเป็นประจำ เดือนละครั้ง

สาระความรู้ดีๆ จากเอกสารบริษัท โซเอทิส (ประเทศไทย) จำกัด